آخر الزمان خليفه‌اى مىآيد كه به مردم اموال كمى داده و آن را به شمارش نمىآورد » « 1 » باعث اين فشار اقتصادى و مالى و مواد غذائى ، روميان يعنى غربىها هستند . از جابر جعفى نقل شده است كه از امام باقر ( ع ) دربارهء اين گفتهء خداى سبحان سئوال كردم : « براستى ما شما را با چيزهايى هم‌چون ترس و گرسنگى مورد آزمايش قرار مىدهيم » حضرت فرمود : گرسنگى بر دو گونه است عام و خاص اما گرسنگى خاص در كوفه است كه خداوند آن را ويژهء دشمنان آل محمّد مىگرداند و آنان را هلاك مىسازد ، امّا گرسنگى عامّ در شام خواهد بود و آن ترس و گرسنگى است كه تا آن زمان هرگز بدان گرفتار نشده‌اند لكن ، گرسنگى ، قبل از قيام حضرت قائم و وحشت و اضطراب ، بعد از قيام آن حضرت خواهد بود . » « 2 » از امام صادق ( ع ) نقل شده كه فرمود : « پيش از ظهور قائم ، بطور حتم سالى فرامىرسد كه مردم در آن دچار قحطى گرفتار ترس شديدى از كشته شدن و كمبود اموال و جان‌ها و ثمرات مىگردند » و اين مطلب در قرآن به روشنى ديده مىشود ، آنگاه اين آيه را تلاوت فرمود : « براستى ما شما را با چيزهايى همچون ترس و گرسنگى و كاهش مال و جان و ثمر مورد آزمايش قرار مىدهيم و صبر پيشگان را بشارت بده . » « 3 » زمان اين فشار و تنگنا در سال ظهور طبق اين روايت ، مانع آن نيست كه اين وضع مدتى قبل از ظهور وجود داشته و سپس در سال ظهور شديدتر از گذشته بوجود آيد ، آنگاه ظهور بوقوع پيوندد . * * * امّا روايات مدت اين فتنه را در سرزمين شام ، طولانى ياد مىكند ، هروقت مىگويند

--> ( 1 ) - بحار ج 51 ص 92 . ( 2 ) - بحار ج 52 ص 229 . ( 3 ) - بحار ج 52 ص 229 .